İlaçlar halüsinasyon yapar mı? Tarihsel bir perspektiften zihnin kimyası Geçmişi anlamak, bugünün zihinsel deneyimlerini yalnızca biyolojik bir mesele olarak değil, aynı zamanda kültürel, dinsel ve politik bir birikim olarak okuyabilmeyi mümkün kılar. İnsanlık tarihi boyunca “gerçeklik” algısının zaman zaman kırıldığı, bilincin kimyasal, bitkisel ya da farmakolojik yollarla farklı biçimlere evrildiği çok sayıda deneyim kaydedilmiştir. Halüsinasyonlar, modern tıbbın diliyle çoğunlukla algısal bir bozulma olarak tanımlansa da tarihsel perspektifte bu deneyimler çoğu zaman kutsal, kehanetsel ya da bilgiye açılan bir kapı olarak yorumlanmıştır. Bugün “ilaçlar halüsinasyon yapar mı?” sorusu bilimsel bir çerçevede yanıtlanırken, bu sorunun geçmişi binlerce yıllık ritüeller, tıbbi uygulamalar ve…
Yorum BırakKategori: Makaleler
Carl ismi hangi ülkenin? İsmin kökenine dair düşündüğüm şeyler Bazen ofiste öğle arasında biri bir isim söylüyor ve ben durup düşünüyorum. “Carl” mesela… İlk duyduğumda kulağa net, sert ve biraz da eski moda geliyor. Sanki bir Alman filminde yan karakter gibi. Ama işin aslı öyle basit değil. “Carl ismi hangi ülkenin?” sorusu göründüğünden daha geniş bir hikâyeye açılıyor. Geçen gün bir toplantıda yabancı bir müşteriyle konuşulurken isim geçti: Carl. Herkes hızlıca konuyu geçti ama ben kafamda takılı kaldım. Çünkü isimler, düşündüğümüzden çok daha fazla şey anlatıyor. Bir ülkeyi, bir kültürü, hatta bazen bir dönemi bile. Şimdi dürüst olayım: bu yazıyı…
Yorum BırakGiriş: Kıt kaynaklar, zor seçimler ve hayatın ekonomik yüzü Sevgili ziyaretçiler, Alzaymır hastaları neden ölür hakkında kapsamlı bir bakış için Leru içeriğine hoş geldiniz. İnsan yaşamını yalnızca biyolojik süreçlerle açıklamak çoğu zaman eksik kalır. Çünkü yaşam, aynı zamanda kaynakların nasıl dağıtıldığı, hangi kararların hangi sonuçları doğurduğu ve hangi tercihlerin başka olasılıkları ortadan kaldırdığı bir ekonomik sistemdir. “Alzaymır hastaları neden ölür?” sorusu ilk bakışta tıbbî bir açıklama bekler gibi görünse de, bu soruya ekonomi perspektifinden bakıldığında çok daha geniş bir tablo ortaya çıkar: bakım emeğinin dağılımı, sağlık sistemlerinin kapasitesi, hanehalkı kararları ve kamu politikalarının sınırları. Alzheimer hastalığı ilerleyici bir bilişsel gerileme…
Yorum BırakHalit isminin anlamı nedir? İzmir sokaklarında başlayan küçük bir isim felsefesi İzmir sabahları biraz tuhaf olur. Hani denizden gelen o hafif tuz kokusu var ya, insanın beynine “bugün ciddi şeyler düşünmeyeceksin” diye fısıldar gibi. Ben de genelde bu fısıltıyı pek dinlemem, çünkü beynim zaten kendi kendine konuşmayı seven bir tür kiracı gibi. O sabah da Karşıyaka vapur iskelesinde beklerken yanımdaki adamın arkadaşına seslenişiyle bir anda düşünce zincirim koptu: “Halit geç kaldın yine!” Halit. İşte o an, nedense kafamda tek bir soru belirdi: Halit isminin anlamı nedir? Normalde böyle şeyleri Google’a yazıp iki saniyede geçerdim ama o gün vapurun sallantısı mı,…
Yorum BırakLeru ailesi için hazırladığımız bu yazıda Dokuzgenin dış açısı nedir ile ilgili kritik ayrıntılara yer veriyoruz. Deri: Anlatının Sınırında Başlayan Duyu Organı Kelime, yalnızca bir işaret değil; bedene değen bir titreşimdir. Anlatı, yalnızca zihinde kurulan bir yapı değil; aynı zamanda tenin yüzeyinde yankılanan bir deneyimdir. Edebiyatın uzun tarihi boyunca görme ve işitme çoğu zaman ayrıcalıklı duyu organları olarak öne çıkarılmıştır. Oysa deri, yani dokunmanın sınır organı, metnin en eski ve en sessiz tanıklarından biridir. “Deri hangi duyu organımızdır?” sorusu biyolojik bir yanıtı çağırıyor gibi görünse de, edebiyat perspektifinden bakıldığında bu soru, insanın dünyayla kurduğu temasın en kırılgan ve en yoğun…
Yorum BırakKapadokya’nın meşhur tatlısı nedir? sorusunun peşinde başlayan yolculuk Merhaba arkadaşlar! Bu içerikte “Kapadokya’nın meşhur tatlısı nedir” ile ilgili en güncel bilgileri sizlerle paylaşacağız. Kapadokya’ya dair konuşmaya başladığında insanın aklına ilk olarak peri bacaları, balonlar ve taş evler geliyor. Ama ben son yıllarda şunu fark ettim: Orayı gerçekten hatırlatan şeylerden biri de sofraya gelen tatlılar. Özellikle “Kapadokya’nın meşhur tatlısı nedir?” diye sorulduğunda tek bir cevap vermek zor. Çünkü bu bölgenin mutfak kültürü, tek bir tatlıya sıkışmayacak kadar eski ve katmanlı. Kapadokya çevresinde büyüyen gastronomi, aslında Anadolu’nun göç yolları, tarım alışkanlıkları ve ev içi üretim kültürünün bir karışımı. Bu yüzden bir tatlıyı…
Yorum BırakKelimelerin Rahminde Başlayan Anlatı: 9 Haftalık Gebelik Üzerine Edebi Bir Okuma Kelimeler yalnızca bir şeyi anlatmaz; onu yeniden kurar, dönüştürür, çoğaltır ve bazen de hiç var olmayan bir hakikati varmış gibi hissettirir. Anlatı, insan bedeninin sınırlarını aşarak zamanın ve hafızanın içinde yeni bir varlık alanı açar. 9 haftalık gebelik deneyimi de tam olarak böyle bir eşikte durur: biyolojik olanla sembolik olanın, bedensel olanla metinsel olanın iç içe geçtiği bir ara bölge. Bu evrede anne adayı, yalnızca bir fizyolojik dönüşüm yaşamaz; aynı zamanda bir metnin içinde yeniden yazılan karaktere dönüşür. Edebiyat, bu dönüşümü anlamak için en güçlü araçlardan biridir; çünkü her…
Yorum Bıraksığır derisi ayakkabılar su geçirir mi ile ilgili güncel ve anlaşılır bilgiler için Leru tarafından hazırlanan bu metne göz atın. Günlük Hayatın Küçük Sorularından Öğrenmeye Açılan Kapılar Günlük yaşamın sıradan görünen soruları, aslında öğrenmenin en güçlü başlangıç noktalarını oluşturur. “Saatle duşa girilir mi?” gibi ilk bakışta basit, hatta biraz tuhaf gelebilecek bir soru bile, pedagojik açıdan bakıldığında dikkat, alışkanlıklar, zaman yönetimi, risk algısı ve teknolojiyle kurulan ilişki gibi pek çok öğrenme boyutunu içinde barındırır. Öğrenme, yalnızca sınıf ortamında değil; gündelik yaşamın akışında, küçük kararların içinde ve çoğu zaman fark edilmeyen anlarda şekillenir. Bu yazı, bu tür bir soruyu merkez alarak…
Yorum BırakKan Verilmemesi Gereken Durumlara Bilimsel Yaklaşım Leru okuyucularına özel bu yazımızda “Kan fazlalığı kan testinde çıkar mı” hakkında pratik bilgiler sunuyoruz. Kan verilmemesi gereken durumlar nelerdir sorusu, hem tıbbi açıdan hem de bireysel sağlık perspektifinden çok önemlidir. İçimdeki mühendis böyle diyor: “Bu durumu bir risk hesaplama problemi gibi ele alabiliriz. Her parametre, yani hemoglobin seviyesi, enfeksiyon durumu, kronik hastalıklar gibi faktörler, kan verme eyleminin güvenli olup olmadığını belirler.” Gerçekten de laboratuvar değerleri ve sağlık geçmişi, kan bağışının güvenliği için kritik veriler sağlar. Örneğin anemi veya düşük hemoglobin durumunda kan vermek, vücudun zaten sınırlı olan oksijen taşıma kapasitesini daha da düşürebilir.…
Yorum BırakLeru sayfamızı ziyaret ettiğiniz için teşekkürler. “Vajinaya ne kadar girerse bozulur” hakkındaki düşüncelerinizi bizimle paylaşın! Vajinaya Ne Kadar Girerse Bozulur? Gerçekler, Yanılgılar ve Kültürel Bakış Hoş geldiniz! Bu yazımızda “Vajinaya ne kadar girerse bozulur” konusu hakkında merak edilen detaylara birlikte göz atacağız. Bursa’da sabah işe giderken metroda ya da otobüste etrafı izlediğimde, insanların ne kadar farklı konularda ne kadar eksik ya da yanlış bilgiyle yaşadığını sık sık fark ediyorum. Özellikle beden, kadın sağlığı ve cinsellik gibi konular söz konusu olduğunda, bilgi boşluğu sadece Türkiye’de değil, dünyanın birçok yerinde ortak bir mesele gibi duruyor. “Vajinaya ne kadar girerse bozulur?” sorusu da…
Yorum Bırak