Hızlı Fikir Esintisi Yazılar

Ahlâkın Şartı Kaç? Ahlâk, insanın doğruyu yanlıştan, iyiyle kötüyü ayırt etme yeteneğiyle şekillenen bir değerler sistemidir. Bu değerler, bireyin içsel dünyasında şekillendiği gibi, toplumsal normlarla da biçimlenir. Peki, ahlâkın şartı nedir? Bu soruya verilecek yanıt, tarihsel ve kültürel bağlamlara göre değişiklik gösterebilir. Ancak genel bir çerçeve çizecek olursak, ahlâkın temel şartları şunlardır: 1. İrade Özgürlüğü (İhtiyar Sahibi Olma) İnsan, ahlâkî sorumluluk taşıyabilmesi için özgür iradeye sahip olmalıdır. Zorunlu bir durumda gerçekleştirilen eylemler, ahlâkî sorumluluk doğurmaz. Örneğin, bir kişinin zorla birine zarar vermesi, onun ahlâkî sorumluluğunu ortadan kaldırır. Bu bağlamda, İbnü’l-Arabî’nin görüşü önemlidir: Ahlâk, ancak peygamberliğin imkânından hareketle konuşulabilecek bir meseledir…

Doğru yazım: paragöz — bitişik, küçük harfle ve “ö” ile. “Paragoz” yanlıştır. “Paragoz” mu, “paragöz” mü? Klavyenin Tembelliğine Teslim Olmayın Dilimize saygı, klavyedeki iki noktadan başlar “Paragoz nasıl yazılır?” sorusu basit gibi görünüyor; oysa mesele yalnızca harf seçmek değil, düşünme biçimimizi seçmek. Evet, açıkça söylüyorum: “Paragoz” yazımı, klavye konforu uğruna dilimizi feda etmenin en görünür örneklerinden biridir. Doğru yazım paragözdür. Peki neden hâlâ yanlışını normalleştiriyoruz? İki noktayı koymamak, gerçekten iki saniye kazandırıyor mu; yoksa zihnimizdeki dikkatsizliği meşrulaştırıyor mu? Doğru Yazım: Neden paragöz? Kural basit: Bitişik yazılır, “ö” ile yazılır Paragöz, “para” + “göz” bileşiminden oluşan, “paraya aşırı düşkün” anlamındaki bir…

Mevlana Karali Kimdir? Rize’den Yükselen Bir İş İnsanının Dünü, Bugünü ve Yarınını Konuşalım Bir arkadaş grubunda sohbet ederken, “Çay deyince aklınıza kim geliyor?” diye sorsam, markalar, kokular, anılar peş peşe gelir. Ama işin sahnesinin arkasındaki isimleri konuşmayı pek sevmeyiz. Bugün, o sahne arkasındaki isimlerden birini, Mevlana Karali’yi mercek altına alalım; kökenlerine inelim, bugünle bağlayalım, yarın için cesur hayaller kuralım. Hazırsanız, çayınızı alın, başlayalım. Kökenler: Rize’nin İklimi, Ailenin Girişimcilik DNA’sı Rize’nin yağmurlu göğü altında büyüyen pek çok çocuk gibi, Mevlana Karali’nin hikâyesi de Karadeniz’in emeği ve dayanıklılığıyla başlıyor. 1965’te Rize’de doğan Karali, eğitimini de burada tamamlıyor; ardından bir aile girişimi olarak…

Kurnaz Biri Zeki midir? Akıl Oyunlarının Derinliklerine Yolculuk Bazen bir arkadaş ortamında ya da iş yerinde biri öyle bir hamle yapar ki, herkesin ağzı açık kalır. “Vay be, ne kadar kurnaz!” deriz. Peki, o kişi gerçekten zeki midir, yoksa sadece pratik zekâsını mı kullanmıştır? İşte bugün bu sorunun peşine düşüyoruz. “Kurnaz biri zeki midir?” sorusu, sandığınızdan daha felsefi ve psikolojik bir tartışmayı beraberinde getiriyor. Verilerle, gerçek hayat hikâyeleriyle ve insan doğasının ilginç yanlarıyla bu konuyu birlikte keşfedelim. Kurnazlık ve Zekâ: Aynı Yolda Yürüyen Farklı Yolcular Kurnazlık ile zekâ arasındaki ilişki karmaşıktır. Çünkü kurnazlık, zekânın bir türü olarak kabul edilebilir ama…

Kaşeyi Kimler Kullanabilir? Bilimsel Merakla Başlayan Bir Yolculuk Bazen küçük bir damga, büyük bir güven anlamına gelir. Kaşe dediğimiz o küçük iz, yüzyıllardır belgelerin doğruluğunu ve resmiyetini temsil ediyor. Peki hiç düşündünüz mü, bu basit gibi görünen aracın arkasında nasıl bir bilimsel düzen, hukuki çerçeve ve toplumsal işlev var? İşte bu yazıda, “kaşeyi kimler kullanabilir?” sorusunu sadece hukuki bir konu olarak değil, insan davranışları, kurumsal düzen ve bilimsel araştırmalar ışığında ele alacağız. Hazırsanız, birlikte meraklı bir yolculuğa çıkalım. Kaşe: Bir İmzanın Ötesinde Bilimsel Bir Araç Kaşe, yüzeysel olarak bakıldığında bir belgenin üzerine basılan bir isim, unvan veya kurum bilgisinden ibaret…

Kaynana Dili Yenir Mi? Kaynana dili… Bu kavram, çoğumuzun hayatında bir şekilde yer etmiş ve bazen de tartışmalara yol açmış bir ifade. Pek çok kişi için, kaynana dili acı veren, bazen saldırgan, ama çoğu zaman da anlaşılması güç bir “dil” olarak algılanır. Peki, kaynana dili gerçekten yenebilir mi? Bu soruya sadece basit bir “evet” veya “hayır” yanıtı verilemez. Kaynana dilinin, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi daha derin dinamiklerle şekillendiğini göz önünde bulundurmak, konuyu daha anlamlı kılacaktır. Kaynana Dili ve Toplumsal Cinsiyet Kaynana dilinin genellikle bir kadın tarafından kullanıldığına dair yaygın bir inanç vardır. Ancak, bu yalnızca yüzeydeki gerçekliktir.…

Kavurga Unu Nedir? Lezzetli Bir Gelenek ve Yemek Hikayesi Bir zamanlar, büyüklerimizin mutfaklarında ağır ağır pişen kavurga, sadece bir yemek değil, adeta bir ritüeldi. Peki, bu geleneksel yemeğin içindeki o bilinmeyen ama vazgeçilmez bileşen, kavurga unu nedir? Hepimiz bir şekilde kavurga yedik, belki aile sofralarımızın bir parçasıydı, belki de misafirlerimize sunduğumuz özel bir tabaktı. Ama hiç düşündünüz mü, bu yemekte ne tür malzemeler vardı, özellikle de kavurga ununun gizemi? Kavurga unu, aslında çoğu zaman gözden kaçan, ama onun tarifini gerçekten anlamanızı sağlayacak bir bileşendir. Şimdi gelin, kavurga ununun ne olduğunu ve tarihsel bağlamda nasıl kullanıldığını keşfetmeye başlayalım. Kavurga Unu: Yüzyılların…

Katılım Belgesi Hangi Kağıda Basılır? Adalet, Çeşitlilik ve Empati Merceğinden Bir Bakış Bir belge sadece bir kâğıt parçası mıdır, yoksa ardında çok daha derin anlamlar mı taşır? Belki de her şey, o belgenin dokunduğu ellerde, taşıdığı umutlarda ve temsil ettiği değerlerde gizlidir. Katılım belgesi meselesi ilk bakışta teknik gibi görünebilir: “Hangi gramajda kağıda basılmalı?” ya da “Mat mı parlak mı olmalı?” gibi sorularla sınırlı kalabilir. Ancak biraz daha derin düşündüğümüzde, bu belgenin aslında toplumsal adalet, eşitlik ve temsil gibi önemli meselelerle nasıl iç içe geçtiğini fark ederiz. Bir Belgeden Daha Fazlası: Toplumsal Anlamı Ne? Katılım belgesi, bir etkinliğin sonunda verilen…

Katamaran Kaç Metre? Bilimin Işığında Denizlerin Devleri ve Zarif Yelkencileri Bir yaz sabahı, ufka doğru süzülen bir katamaran gördüğünüzde aklınıza hiç şu soru geldi mi: “Bu devasa tekne kaç metre acaba?” Cevap, sandığınızdan daha karmaşık. Çünkü bir katamaranın boyu sadece bir sayı değildir; mühendislik, fizik, kullanım amacı ve hatta okyanus dinamiklerinin ortak ürünüdür. Gelin, bu büyüleyici soruya bilimsel bir merakla ama herkesin anlayacağı bir dille birlikte yanıt arayalım. Katamaranın Uzunluğu Neden Önemli? Bir katamaranın uzunluğu, onun sadece fiziksel boyutunu değil, aynı zamanda performansını, taşıma kapasitesini, hızını ve stabilitesini belirler. Bu yüzden “Katamaran kaç metre?” sorusunun cevabı yalnızca teknik bir bilgi…

Veçhe TDK Ne Demek? Bir Kavramın Sosyolojik Yüzleri Üzerine Bir Sosyoloğun Gözünden Kavramların Yüzleri Toplumun karmaşık dokusunu anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak her kelimenin, her ifadenin ardında bir toplumsal iz ararım. Dil, sadece iletişim aracı değildir; aynı zamanda bir toplumun kimliğini, değerlerini ve bakış açısını yansıtır. İşte bu nedenle, “veçhe” kelimesiyle karşılaştığımda durup düşünürüm: Bir kelimenin anlamı bize sadece dilsel değil, aynı zamanda toplumsal bir ayna da tutmaz mı? Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre veçhe, “yüz, yön, tarz” anlamlarına gelir. Ancak bu tanımın ötesinde, sosyolojik bir derinlik taşır. Çünkü toplumun her alanında, her birey bir “veçhe” sergiler — yani bir…